Οδοντιατρική αντιμετώπιση ροχαλητού - άπνοιας ύπνου

Ποιοί κινδυνεύουν να εκδηλώσουν άπνοια ύπνου

Υπάρχουν συγκεκριμένοι προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση άπνοιας ύπνου, οι οποίοι συμπεριλαμβάνουν την παχυσαρκία, τη μεγάλη περιφέρεια τραχήλου, την ηλικία, το φύλο και άλλους.

Παχυσαρκία

Παχύσαρκα άτομα, με Δείκτη Μάζας Σώματος μεγαλύτερο του 30, είναι πολύ πιθανό να εκδηλώσουν άπνοια ύπνου. Η εναπόθεση λίπους στον τράχηλο ασκεί πίεση στο αεραγωγό και οδηγεί στη μείωση του εύρους του και την ευκολότερη απόφραξη του κατά τον ύπνο. Αξίζει να σημειωθεί ότι άτομα που δεν είχαν κανένα προβλημα και πήραν λίγο βάρος αναφέρουν αύξηση της έντασης και της συχνότητας του ροχαλητού. Αν κάποιος που απλά ροχαλίζει πάρει λίγο βάρος, είναι πολύ πιθανό να εμφανίσει υπνική άπνοια.

Μεγάλη περιφέρεια τραχήλου

Περιφέρεια τραχήλου μεγαλύτερη από 17 ίντσες (43 εκατοστά) στους άντρες και 15 ίντσες (38 εκατοστά) στις γυναίκες υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης άπνοιας ύπνου. Η αυξημένη περιφέρεια τραχήλου μπορεί να μην οφείλεται μόνο σε εναπόθεση λίπους λόγω παχυσαρκίας, αλλά και σε αύξηση του μυικού ιστού στον τράχηλο. Μελέτες σε αθλητές αμερικάνικου football έδειξαν αυξημένο ποσοστό εμφάνισης άπνοιας ύπνου. Ορισμένες ομάδες μάλιστα έχουν καταστήσει υποχρεωτική την χρήση ενδοστοματικού νάρθηκα υπνικής άπνοιας στους αθλητές τους.

Ηλικία

Καθώς μεγαλώνουμε, συνήθως αυξάνεται το βάρος μας και μειώνεται ο τόνος των μυών μας. Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων οδηγεί σε αύξηση του ποσοστού εμφάνισης άπνοιας ύπνου σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών έδειξε ποσοστό εμφάνισης άπνοιας ύπνου 65%.

Φύλο

Η άπνοια ύπνου εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες. Σύμφωνα με μελέτες η αναλογία αποφρακτικής άπνοιας ύπνου μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι 2,5-1. Μετά την εμμηνόπαυση το ποσοστό εμφάνισης άπνοιας ύπνου στον γυναικείο πληθυσμό αυξάνεται.

Ανατομικές παραλλαγές στις γνάθους και το πρόσωπο

Μεγάλο μέγεθος γλώσσας, στενή άνω γνάθος, μεγάλη σταφυλή, μικρή κάτω γνάθος, οπισθογναθισμός και στραβό διάφραγμα είναι οι βασικότερες ανατομικές παραλλαγές που επηρεάζουν το μέγεθος του αεραγωγού και αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης άπνοιας ύπνου.

Ροχαλητό

Ενώ το ροχαλητό είναι μια κλινική εκδήλωση της άπνοιας, αποτελεί ταυτόχρονα και έναν παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση άπνοιας. Όλοι όσοι πάσχουν από αποφρακτική άπνοια ύπνου ροχαλίζουν, αλλά το αντίθετο δεν ισχύει και δεν είναι όλοι όσοι ροχαλίζουν, άτομα με άπνοια. Το ροχαλητό από μόνο του, παρόλο που δεν είναι ακίνδυνο, είναι περισσότερο ένα κοινωνικό πρόβλημα, παρά ένα κλινικό πρόβλημα. Παρόλα αύτα, ο ερεθισμός που προκαλείται στη σταφυλή, τη μαλθακή υπερώα και τους μαλακούς ιστούς του τραχήλου καθώς πάλλονται κατά το ροχαλητό οδηγεί σε φλεγμονή των συγκεκριμένων ιστών και διόγκωση τους. Αυτό οδηγεί σε μείωση του εύρους του αεραγωγού, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει αποφρακτική άπνοια ύπνου. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός εξηγεί τον λόγο για τον οποίο άτομα που ροχαλίζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα εξελίσσονται σε πάσχοντες από αποφρακτική άπνοια ύπνου.

Αλκοόλ / Ηρεμιστικά / Κάπνισμα

Η κατανάλωση αλκοόλ και ηρεμιστικών φαρμάκων προκαλεί χαλάρωση του μυικού τόνου σε όλο το σώμα. Αυτό συχνά οδηγεί σε υπερβολική χαλάρωση και κατάρρευση των ιστών του αεραγωγού με αποτέλεσμα την εμφάνιση αποφρακτικής άπνοιας ύπνου. Το κάπνισμα προκαλεί ερεθισμό και φλεγμονή των ιστών του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. Ακόμα και μια μικρή φλεγμονή μπορεί να στενέψει τον αεραγωγό αρκετά ώστε να προκληθεί πρόβλημα αναπνοής κατά τον ύπνο.

Διογκωμένες αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις

Οι διογκωμένες αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά το εύρος του αεραγωγού και αποτελούν τη βασικότερη αιτία εκδήλωσης αποφρακτικής άπνοιας ύπνου σε παιδιά.